|
ESANSİYEL YAĞ ASİTLERİ

Belirli bazı esansiyel yağ asitleri bakımından
zengin bir diyetin bağırsaklardan kalsiyum emilimini
uyardığı, idrarda kalsiyum kaybını azalttığı ve
kemikte kalsiyum birikimi artışını tetiklediği
düşünülmektedir.
Esansiyel yağ asitleri tüketiminizi artırmanız,
kalsiyum emiliminizi desteklemenin yanı sıra,
osteoporoza karşı korunmanıza da yardımcı olacaktır.
Esansiyel yağ asitleri vücutta büyük miktarlarda
yapılamadıkları için besinlerle alınmalıdır.
Başlıca iki esansiyel
yağ asidi vardır:
Linoleik asit (bir omega-6 çoklu doymamış yağ
asidi)
Linolenik asit (bir omega-3 çoklu doymamış yağ
asidi)
" Vücudunuza girdikleri anda, bu iki esansiyel
yağ asidi hücre zarları, sinir kılıfları, seks
hormonları için yapı taşları olarak işlev görürler.
" Genel sağlık için düşük yağ diyetlerini
izlemenin bir sonucu olarak, esansiyel yağ asitleri
eksikliği sık rastlanan bir durumdur.
" Her on kişiden en az sekizinin esansiyel
yağ asitleri eksikliği olduğu düşünülmektedir.
" Eğer günde 30 g eşdeğeri kuru yemiş veya
tohum yemiyorsanız, diyetinizin esansiyel yağ
asitleri bakımından fakir olması muhtemeldir.
Esansiyel yağ asitlerini
kullanım biçiminizi, eksikliğe katkıda bulunabilecek
çeşitli diyet ve yaşam tarzı faktörleri de engelleyebilmektedir;
bunlar:
" Çok fazla doymuş (hayvansal) yağ tüketimi
" Çok fazla trans-yağ asidi (Örn: Bazı margarinlerde
bulunur) tüketimi
" Çok fazla şeker tüketimi
" Çok fazla alkol tüketimi
" Vitamin ve mineral eksikliği, özellikle
vitamin B6, çinko ve magnezyum
" Çok sıkı diyet yapma
" Sigara tüketimi
" Hava kirliliği
" Aşırı stres
" Eğer diyetiniz esansiyel yağ asitlerinden
yoksunsa, metabolizmanız mevcut olan sonraki en
iyi yağ asitleriyle (Örn: Doymuş yağ asitlerinden
türetilen) idare edebilir, ancak bu ideal değildir.
" Vücudunuzdaki her hücre, hücre zarı olarak
bilinen bir yağ kılıfıyla çevrelenmiştir.
" Eğer diyetiniz esansiyel yağ asitleri bakımından
zenginse, hücre zarlarınız (kemik hücrelerindekiler
dahil) bunların daha yüksek bir oranını içerir
ve esnek, sağlıklı ve genç kalır.
" Eğer diyetiniz esansiyel yağ asitleri bakımından
fakirse, hücre zarlarınız diğer yağ tiplerinden
daha fazla içerir. Bunlar da hücre zarlarını daha
sertleştirir; kurumaya, kaşıntıya ve vaktinden
erken yaşlanmaya daha yatkın kılar.
Esansiyel yağ asitleri aynı zamanda seks hormonları
için yapı taşları olarak işlev gördüğünden, bunların
yokluğu hormon ve prostaglandin dengesizliğine
yol açar. Bu dengesizlikler enflamatuar hastalıklar
(Örn: Akne, astım, sedef, romatoid artrit), kan
pıhtıları, siklik meme ağrısı, düzensiz adet,
menopoz belirtileri, kuru kaşıntılı deri ve osteoporoz
gelişme riskini arttırabilir.
" Esansiyel yağ asitleri eksikliği ayrıca
D vitamininin fonksiyonunu da etkiler. Dolayısıyla
bağırsaklardan daha az kalsiyum emilir ve kemiklerinizde
daha az birikir.
" Kemik sağlığınız için en yararlı esansiyel
yağ asitleri, gammalinolenik asit (GLA-çuha çiçeği
ve hodan yağlarında bulunur) ve eikosapentaenoik
asittir (EPA-yağlı balıklarda bulunur).
Esansiyel yağ asidi alımınızı
artırmak için aşağıdakilerden daha fazla yemeğe
çalışın:
" Kuruyemiş ve tohumlar: Bunlar tahıl gevreği,
yoğurt, tatlılar ve salataların üzerine serpmeye
çalışın.
" Yeşil sebzeler: Özellikle de koyu yeşil
yapraklı sebzeler.
" Soya fasulyesi ve keten tohumuyla zenginleştirilmiş
ekmek.
" Yağlı balıklar: Uskumru, ringa, somon,
alabalık, sardalye ve hamsi gibi…Haftada en az
300 g yemeği hedefleyin.
" Ayçiçeği ve zeytin yağları: Pişirmede ve
salata sosu olarak.
" Yalnız linoleik asit: Ayçiçeği tohumu,
badem, mısır, susam tohumu, ve sızma zeytinyağında
bulunur.
" Bir esansiyel yağ asidi takviyesi aldığınızda,
kısa sürede daha kalınlaşan, güçlenen ve yarılmaya
daha az yatkın olan tırnaklarınızda yararlı bir
etki fark edeceksiniz. Bu kemiklerinizin de daha
güçlendiğinin iyi bir belirtisidir.
" E vitamini esansiyel yağ asitlerinin etkisini
artırır. Zira onun vücutta korunmasına yardımcı
olur.
" Esansiyel yağ asitlerinin metabolizması
sırasında bazı vitamin ve minerallere de gereksinim
duyulur. Bu vitamin ve mineraller şunlardır:
" C vitamini
" B6 vitamini
" B3 vitamini (niasin)
" Çinko
" Magnezyum
|