|
OSTEOPOROZ

Osteoporoz nedeniyle oluşan kırıklar önemli sağlık
risklerine ve giderlerine yol açmaktadır. Sorun,
öncellikle olayın gizli kalmasından kaynaklanmaktadır.
İlk yapılması gereken osteoporozu olanlara tanı
koymaktır ve riskli bireyleri tespit etmektir.
FTR uzmanları osteoporozun önlenmesini ve de kırık
sonrası tedaviyi üstlenmektedirler. Uzun süreli
tedavinin temeli, kemikleri ağırlık yükleyen egzersizlerle
kuvvetlendirmek ve düşmeleri engellemek için dengeyi
geliştirmektir.
Osteoporoz İçin Risk
Taşıyor musunuz?
Çeşitli ölçüm yöntemleriyle kemik yoğunluğu tespit
edilerek önlem alınabilmektedir. Bu bilgiler normal
sınırlara göre kişinin kemik yoğunluğunun nerede
olduğunu ortaya koymaktadır. Osteoporoz tedavisinde
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon yaklaşımı agresif
ve çok yönlüdür. Bu tedavi, medikal ve egzersiz
tedavisini içerir.
Kemik yoğunluğu hakkında fikir sahibi olmanın
tek yolu ölçüm olabilir ancak, bazı risk faktörleri
osteoporozu olabilecek hastalar hakkında ipucu
verebilir:
1. Kadın olmak;
2. Narin yapılı olmak;
3. İleri yaş;
4. Ailede osteoporoz hikayesi;
5. Erken menopoz;
6. Kalsiyumdan fakir beslenme;
7. Bazı ilaçlar(kortikosteroidler, antiepileptikler,
aşırı tiroid hormonu);
8. Hareketsiz bir yaşam tarzı;
9. Sigara içimi;
10. Aşırı alkol alımı.
Risk gurubunda olduğunuzdan kuşkulanıyorsanız,
FTR uzmanınıza başvurarak
Osteoporoz gelişmeden önlemler almaya başlamanız
mümkündür.
Osteoporozun Önlenmesi
ve Tedavisinde Egzersiz
Kemiklerin sürekli yüke maruz bırakılması sağlıklı
kalmaları için elzemdir. Bu olmadan kemiklerde
hızlı bir yoğunluk kaybı olmaktadır. Egzersizin
birkaç etkisi vardır:
- Çocuklarda ve gençlerde kemik kütlesini maksimum
seviyeye çıkarmak,
- Erişkinlerde kemik kütlesini korumak,
- Menopoz sonrası kadınlarda ve yaşlılarda kemik
kaybını azaltmak.
FTR uzmanı kemik sağlığı
ve kemik kaybının önlenmesi için egzersiz önerdiğinde,
bazı genel ilkeleri sürekli göz önünde tutmaktadır:
1. Özgüllük: Egzersiz amaçladığı dokular üzerinde
etki yaratabilecek şekilde düzenlemelidir;
2. Aşırı Yükleme: Egzersizin yoğunluğu, ilerlemenin
devamı için sürekli artması gerekir;
3. Geriye Dönebilirlik: Egzersiz programı sonlandırılırsa
elde edilmiş yararlar kaybolacaktır;
4. Başlangıç Değerler: En zayıf kemik değerleri
ile egzersize başlayanlarda en çok kuvvetlenme
olacaktır.
5. Azalan kazanımlar: Elde edilecek fizyolojik
kazanımlar için bir biyolojik tavan seviyesi vardır.
Bunu ötesinde ilerlemek için küçük kazanımlar
için daha fazla efor gerekecektir.
Özel Topluluklar İçin
Egzersiz
İskelet sisteminin bilinen bozuklukları, kas-sinir
sisteminin bilinen bozuklukları, beslenme kaynaklı
ya da endokrin sistem sorunları olanlar, ve kemik
yoğunluğunu etkileyen ilaçlar kullananlar rehabilitasyon
amaçlı egzersiz programı konusunda FTR uzmanına
danışmalıdırlar. Bu özellikle kuadripleji ve parapleji
gibi önemli kas-sinir sistemi sorunları olanlar
için önemlidir. Egzersiz programı hekimin önderliğinde
ve diğer tedaviler eşliğinde uygulanmalıdır. Kişinin
kas iskelet sisteminin egzersiz stresine dayanabilme
kapasitesi bilinerek ve kendisine özgü bir program
yaratılarak, tedavi programı çizilmelidir. Bundan
dolayı, osteoporoz ve diğer hastalıkların patolojisini
ve fizyolojisini bilen bir FTR uzmanı rehabilitatif
egzersiz programından sorumlu olmalıdır.
Kırk yaşın üstünde olan ve ilk kez egzersiz programına
başlayanlar kalp-damar hastalıkları açısından
risk taşıyabilirler ve hekime danışmalıdırlar.
Egzersiz kemik kütlesini artırıcı ya da koruyucu
etkisi yanında, kalp ve akciğer kondisiyonunu
artırıcı etkisi de vardır. Kas gücünü artırmak
ya da korumak amacıyla düzenlenmiş egzersiz programları
da kemiği kuvvetlendirici etkileri vardır. Kemik
yapımının çoğu 35 yaşından önce tamamlandığından,
orta ve ileri yaştaki kadınların
çoğunda egzersiz sonucunda kemik yoğunluğu artabilmektedir.
Özellikle kemik yoğunluğu üzerinde olumlu etkisi
olan egzersizler ve sporlar olduğu bilinmektedir:
- Koşu
- Ağırlık kaldırma
- Aerobik
- Merdiven çıkma
- Raket sporları(tenis, skuaş)
- Saha sporları(futbol)
- Kort sporları(basketbol, voleybol)
- Dans(folklor, modern, bale)
Yürüme ve yüzmenin olumlu ya da olumsuz etkisi
olduğu kesin değildir.
|