|
TRAVMATİK BEYİN HASARI
Kafa travmaları en sık genç erkeklerde görülür.
Arabalardaki artırılmış güvenlik önlemlerine
rağmen, kaza sonucu gelişen beyin hasarlarının
sayısı azalmamıştır.
Her hastanın sorunları ve şikayetleri ve sorunları
özgündür. Bunlar, hasarın yaygınlığına, hasara
uğramış yapılara, ve bunların sayısına bağlıdır.
Hareket etmede zorluklar yanındaki sorunlar bilişsel,
davranışsal, psikososyal olabilir. Bundan dolayı,
FTR uzmanı her hastaya özgü bir tedavi programı
belirlemelidir. Omurilik hasarında olduğu gibi,
hastaların uzun süreli tedavileri ve takiplerinden
FTR uzmanları sorumlu olduğunda, gelişecek komplikasyonlar
daha az olmaktadır.
Kafa Darbesinin Şiddeti
Nasıl Derecelendirilir?
Kafa darbeleri spor sırasında olabildiği gibi,
birçok beklenmedik andaki kazadan kaynaklanabilir.
Hasara yol açabilecek darbelerin üç aşaması vardır:
Birinci derece: Kişinin bilinci açıktır. Ancak,
sersemlik, baş dönmesi, net düşünememe, ve emirleri
yerine getirmede zorluk gözlenir. Şikayetler 15
dakika içinde ortadan kalkar. İkinci derece: Kişinin
bilinci açıktır ve ilk aşamadaki bulgulara ilave
olarak, unutkanlık vardır. Şikayetler 15 dakikadan
uzun sürer. Üçüncü derece: Darbe görmüş kişinin
bilinci kapalıdır. Bu aşama birkaç saniye ya da
daha uzun sürer.
Kafa Travmaları Oyunun
Parçası Olmamalı
Spor yaralanmalarında bazen kafa darbesi sonucu
gelişen kalıcı hasarlar olabilir. Bunlar arasında
davranış değişiklikleri, kalıcı baş ağrıları,
ve bazen hafıza sorunları olabilir. Birden fazla
kafa darbesine maruz kalmış sporcuda kalıcı hasarların
olasılığı daha yüksektir.
Travmatik beyin hasarı çocuklar ve gençlerdeki
kalıcı beyinsel hasarların başlıca sebebidir.
Kafa travmalarının çoğu tama yakın iyileşme ile
sonuçlanmaktadır. Ancak, darbeden hemen sonra
hafif bulgular mevcut olabileceğinden, bunlar
gözden kaçabilir. Hatta, kısa süre sonra çekilen
tomografi ya da manyetik rezonans tetkiklerinin
sonuçları da normal olabilir. Kafa travması geçiren
insanların %10-15'nde kalıcı şikayetler olmaktadır.
Kişi ne kadar erken
değerlendirilirse kalıcı hasarı azaltma riski
o kadar az olacaktır.
Bulgular Her Zaman
Tanı Koydurucu Olmayabilir
En sık görülen şikayet baş ağrısıdır. Şu şikayetler
de ek olarak görülebilir:
- Baş dönmesi
- Uyku sorunları ya da uyuyamama
- Yorgunluk
- Davranış değişiklikleri
- Duygularda değişiklik, kolay sinirlenme, sebepsiz
ağlama
- Bilişte değişiklik, hafıza kaybı, dikkat azlığı,
vs.
Bu şikayetler birçok sebepten ötürü görülebildiğinden
her zaman tanı koydurucu
değildir. Kafa darbesini takiben iki hafta içinde
ortadan kalkmazlarsa kesin bir tanı
konmasına yönelik tetkikler yapılmalıdır.
|
