|
KALÇA AMELİYATI REHABİLİTASYONU
Yaşlı nüfusun artması ile tüm ülkelerdeki kalça
kırığı sonrası yapılan ameliyat oranının da doğal
olarak artmaya devam etmesi beklenir. Hastalar
ameliyat olacakları cerrahı ve hastaneyi seçmek
için en iyi kararı vermeleri gerekir. Ancak, ameliyatın
kusursuz yapılmış olması otomatik olarak kusursuz
sonuçları garanti etmemektedir.
Ameliyat öncesi fiziksel fitnes, ameliyat sonrası
toparlama döneminin kısa olmasını sağlar. Bundan
dolayı, birçok hastanın ameliyat öncesi kasların
kuvvetlenmesi ve genel fitnesin artırılması için
egzersiz programına alınması gerekir. Ameliyatla
kişinin kuvveti, dayanıklılığı, ve genel olarak
hareketliliği azalacağından, kaslar ne kadar kuvvetli
ise toparlanma o kadar kısa sürecektir.
Ameliyat öncesi günlerde zaten hastalar ağrılı
olacağından, FTR uzmanı egzersizin yapılacağı
ortamı ve egzersiz türleri konusunda kara vermelidir.
Sıcak su içinde egzersiz yapmak ağrıyı azaltmak
için yardımcı olan basit bir yöntemdir.
Hastaneden Çıkmadan
Hastanelerin çoğunda ameliyattan hemen sonra
başlanan egzersiz protokolleri vardır. Her hastanenin
egzersiz protokolü kendi ortamına en uygun ve
özgün olanıdır. Ancak, yine de belirli tarihlerde
kat edilmiş olması gereken aşamalar vardır. Hasta
ameliyat sonrası günlerde alttaki gelişmeleri
beklemelidir:
- Ameliyattan sonraki gün: Fizik tedavi başlar.
Terapist yatakta oturmanızın ve yataktan bacaklarınızı
sarkıtmanızın sorunsuz olduğunu gördükten sonra,
sizi yürüteç ya da koltuk değnekleri ile ayakta
tutmaya çalışacaktır. Sandalyede bir saat oturmanızı
isteyebilir. Yatak yapacağınız egzersizlere
başlanmalıdır: topuğu aşağı-yukarı kaydırma
gibi ayak bileği hareketleri.
- İkinci-üçüncü gün: Odanızda ayakta daha uzun
durabilmelisiniz ve yürümeye başlayabilirsiniz.
Germe ve kuvvetlendirme egzersizlerine bu günlerde
başlanmalıdır. Günde iki kez, birer saat boyunca
sandalyede oturabilirsiniz.
- Dördüncü-beşinci gün: Tedavi yoğun bir şekilde,
hastaneden çıkmaya hazır olana kadar devam eder.
Yürüteç ve koltuk değnekleri ile rahat ve düzgün
yürür, yatak-sandalye-tuvalet arasında kolayca
konum değiştirir, giyinir ve yıkanır olmalısınız.
Taburcu Olduktan Sonra
Hastaneden çıkmadan önce, tedavinin devamının
planlanması çok önemlidir. Ameliyat sonrası günlerde
yavaş ilerleme kaydeden ya da çok yaşlı olan hastaların
yataklı bir rehabilitasyon kliniğine sevk edilmeleri
gerekebilir. Bu hizmeti verecek kurumun bazı çok
önemli özellikleri olmalıdır:
1. Hastalar her gün bir FTR uzmanı tarafından
görülmeli ve tedavi programlarında gerekli olabilecek
değişiklikler yapılmalıdır.
2. Hastalar her gün egzersiz programına alınmalıdır.
Bazı hastaların egzersizlerinin cumartesi ve pazar
günleri de sürdürülmeleri kritik önem taşıyabilir.
3. Kurumda kalça eklemi protez ameliyatı sonrası
tedavi protokollerine uyulmalıdır. Gerekirse ek
olarak, hastanın dahili sorunları ve yara bakımı
da yapılabilmelidir.
Hastaların çoğu eve çıktıktan sonra, ev içindeki
hareketlerini kolaylaştıran cihazlar ve mimari
değişiklikler yapmak isteyebilirler.
Ameliyattan 6 hafta sonra hasta ağrısız olmalıdır.
Bir çok hasta bir baston kullanarak kolaylıkla
yürüyebilir. Ancak, bir çok hastada bazı kaslarda
hala kuvvetsizlik ya da hareketlerde dengesizlik
olabilir. Hastaların uzun süre devam edecekleri
ev egzersiz programları düzenlenmelidir. Bazen
FTR uzmanı hastanın haftada birkaç gün ayaktan
bir fizik tedavi programına katılmasını isteyebilir
|
